Quy định kiểm định kệ hàng là vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm khi lắp đặt và vận hành kho. Tuy nhiên, cần phân biệt kiểm định kỹ thuật an toàn bắt buộc với hoạt động kiểm tra, đánh giá tình trạng kệ. Hiểu đúng yêu cầu áp dụng giúp doanh nghiệp quản lý an toàn và tránh thực hiện thủ tục không phù hợp.
Kiểm định kệ hàng là gì?
Trong thực tế, “kiểm định kệ hàng” được dùng để chỉ việc đánh giá kết cấu, khả năng chịu tải và mức độ an toàn của hệ thống kệ kho hàng. Phạm vi công việc có thể gồm kiểm tra hồ sơ, khảo sát hiện trạng, đo đạc và đánh giá hư hỏng.
Cần nhận biết và phân biệt ba quy trình chính:
- Nghiệm thu: Đối chiếu hệ thống sau lắp đặt với thiết kế, hợp đồng và yêu cầu kỹ thuật.
- Kiểm tra an toàn: Theo dõi tình trạng kệ, phát hiện hư hỏng trong quá trình sử dụng.
- Kiểm định kỹ thuật an toàn lao động: Hoạt động theo pháp luật áp dụng đối với máy, thiết bị, vật tư thuộc diện phải kiểm định.
Vì vậy, biên bản kiểm tra hoặc nghiệm thu kệ không mặc nhiên là giấy chứng nhận kiểm định kỹ thuật an toàn lao động.
Quy định kiểm định kệ hàng có bắt buộc không?
Quy định kiểm định kệ hàng đối với kệ chứa hàng thông thường
Đối chiếu Danh mục ban hành kèm Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH, kệ chứa hàng tĩnh thông thường như kệ V lỗ, kệ trung tải, kệ pallet không được liệt kê thành đối tượng kiểm định riêng. Do đó, không có căn cứ từ danh mục này để khẳng định mọi hệ thống kệ đều bắt buộc kiểm định kỹ thuật an toàn lao động.
Tải trọng lớn hoặc chiều cao lớn cũng không tự động làm kệ trở thành thiết bị thuộc diện kiểm định theo danh mục trên. Với hệ thống tích hợp thiết bị nâng, phải xác định riêng từng thiết bị và quy định tương ứng.
Ngoài pháp luật, yêu cầu đánh giá bởi bên thứ ba còn có thể xuất phát từ hợp đồng, chủ đầu tư hoặc quy trình quản lý của doanh nghiệp.
Không thuộc diện kiểm định vẫn phải bảo đảm an toàn
Khoản 5 Điều 16 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 quy định người sử dụng lao động phải định kỳ kiểm tra, bảo dưỡng máy, thiết bị, vật tư, nhà xưởng, kho tàng. Đây là nghĩa vụ cần phân biệt với kiểm định bắt buộc đối với thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt.
Khi nào nên kiểm tra, đánh giá kiểm định an toàn kệ hàng
Để bảo đảm an toàn và kiểm soát rủi ro trong quá trình sử dụng, doanh nghiệp nên tổ chức kiểm tra hệ thống kệ hàng tại các thời điểm sau:
- Sau khi lắp ráp xong, cần kiểm tra trước khi sử dụng.
- Định kỳ theo kế hoạch kiểm tra, bảo trì của doanh nghiệp.
- Sau khi tháo lắp, di chuyển hoặc sửa chữa.
- Khi điều chỉnh cấu hình, vị trí thanh beam, số tầng hoặc tải trọng sử dụng.
- Sau va chạm với xe nâng, sự cố hoặc khi phát hiện dấu hiệu biến dạng bất thường.
Các mốc 6 tháng hoặc 12 tháng không phải chu kỳ kiểm định bắt buộc áp dụng chung cho mọi hệ thống kệ hàng. Tần suất kiểm tra cần căn cứ vào hướng dẫn của nhà sản xuất, điều kiện vận hành, mức độ rủi ro và tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng.
Đối với kho có xe nâng hoạt động thường xuyên hoặc môi trường dễ gây ăn mòn, doanh nghiệp nên tăng tần suất kiểm tra để kịp thời phát hiện và xử lý hư hỏng.
Các hạng mục trong quy định kiểm định kệ hàng thực tế
Độ võng của thanh beam
Dùng thiết bị laser, máy thủy bình hoặc dây chuẩn nối hai đầu beam để đo độ võng tại giữa nhịp. Ghi nhận khi có tải và sau khi dỡ tải, đồng thời kiểm tra hiện tượng xoắn, móp hoặc nứt.
Một số hướng dẫn của Dexion sử dụng giới hạn võng khi chịu tải L/200. Ví dụ, nhịp beam 2.400 mm tương ứng mức võng 12 mm. Chỉ áp dụng khi phù hợp với hồ sơ kỹ thuật của hệ thống; đây không phải giới hạn bắt buộc chung cho mọi kệ.
Độ cong và độ nghiêng của chân trụ
Đo độ cong bằng thước thẳng dài 1.000 mm đặt phía lõm của cấu kiện, sau đó đo khe hở lớn nhất. Tài liệu Dexion Deepstor đưa ra các mốc tham khảo:
- Chân trụ cong theo hướng beam: 5 mm.
- Chân trụ cong trong mặt phẳng khung giằng: 3 mm.
- Thanh giằng cong: 10 mm.
Các mốc này dành cho dạng cong tổng thể, không dùng để chấp nhận vết móp, gập, rách hoặc nứt. Độ nghiêng toàn bộ cột cần đo bằng laser hoặc dây dọi theo hai phương và đối chiếu dung sai trong hồ sơ thiết kế.
Chiều dày vật liệu
Dùng panme hoặc thước cặp đo tại mép thép tiếp cận được, chọn vùng phẳng và đo nhiều điểm. Với tiết diện kín, có thể dùng máy siêu âm có dải đo phù hợp.
Cần xác định chiều dày thép nền, tránh tính cả lớp sơn. Lớp phủ có thể làm sai kết quả siêu âm nếu thiết bị không được cài đặt phù hợp.
Kết quả phải đáp ứng chiều dày và dung sai được chấp thuận trong hồ sơ. Không có một chiều dày tối thiểu chung bảo đảm mọi loại kệ đều an toàn.
Liên kết, chân đế và nền kho
Kiểm tra chốt khóa, móc cài, bulông và mối hàn để phát hiện thiếu hụt, lỏng, nứt hoặc biến dạng. Chân đế không được dịch chuyển bất thường; nền cần kiểm tra dấu hiệu nứt, lún quanh vị trí đặt kệ.
Chủng loại neo, số lượng và mômen siết phải đối chiếu thiết kế cùng hướng dẫn nhà sản xuất, không áp dụng một thông số chung.
Tải trọng và cách xếp hàng
Đối chiếu khối lượng hàng với tải trọng cho phép của từng tầng và toàn khoang kệ. Kiểm tra cả vị trí pallet, mức độ phân bố tải và tình trạng mâm đỡ.
Tải trọng 1.000 kg/tầng không đồng nghĩa có thể dồn 1.000 kg vào một điểm. Khi thay đổi cấu hình hoặc phát hiện hư hỏng, cần đánh giá lại trước khi tiếp tục sử dụng.
Quy trình đánh giá và hồ sơ cần chuẩn bị kiểm định kệ hàng
Một phương án đánh giá an toàn kệ có thể triển khai qua năm bước:
- Thu thập bản vẽ, thông số tải trọng và lịch sử sử dụng.
- Kiểm tra thực tế và xác định các khu vực bị hư hại.
- Đo đạc và đối chiếu với thiết kế, hướng dẫn kỹ thuật.
- Đánh giá ảnh hưởng, đề xuất sửa chữa hoặc giới hạn sử dụng.
- Lập báo cáo và kiểm tra lại sau khắc phục.
Đây là trình tự tham khảo để quản lý kỹ thuật, không phải quy trình kiểm định pháp lý chung cho mọi hệ thống kệ.
Hồ sơ nên lưu gồm bản vẽ, thông số kỹ thuật, biên bản nghiệm thu, hướng dẫn sử dụng và nhật ký bảo trì. Nếu cần thử tải, phải có phương án do người có chuyên môn xây dựng; không tự xếp quá tải để kiểm tra độ chắc chắn.
Giải đáp thắc mắc về quy định kiểm định kệ hàng
Câu hỏi 1: Kệ chịu tải 1.000 kg/tầng có bắt buộc kiểm định không?
Không thể đánh giá chỉ thông qua khả năng chịu tải. Cần xác định loại hệ thống và đối chiếu danh mục, quy định áp dụng.
Câu hỏi 2: Doanh nghiệp có thể tự kiểm tra kệ không?
Có thể bố trí người được hướng dẫn thực hiện kiểm tra thường xuyên. Khi cần đánh giá kết cấu, xác định lại tải trọng hoặc xử lý biến dạng, nên sử dụng đơn vị có chuyên môn phù hợp.
Câu hỏi 3: Kệ bị va chạm nhưng vẫn đứng vững có được dùng tiếp không?
Không nên chỉ dựa vào quan sát “vẫn đứng vững”. Cần khoanh vùng vị trí nghi ngờ mất an toàn và đánh giá trước khi tiếp tục sử dụng.
Như vậy, nắm đúng quy định kiểm định kệ hàng giúp doanh nghiệp xác định yêu cầu pháp lý và xây dựng kế hoạch kiểm tra phù hợp. Khi cần lựa chọn hoặc bố trí hệ thống lưu trữ, hãy liên hệ One Tech Group – 0933.021.077 để được tư vấn kích thước, tải trọng và phương án sử dụng theo nhu cầu kho thực tế.
